Verkenning natuurrisico's bouwmaterialen

Binnen dit onderzoek zijn de natuurrisico's van vier dominante Nederlandse bouwmaterialen in kaart gebracht. Het onderzoek biedt oplossingen voor de bouwsector om de totale milieudruk effectief te verlagen, met een impact voorbij alleen CO₂.

Client:
AM, Gemeente Amsterdam, DuraVermeer, Provincie Zuid-Holland, Rijksvastgoedbedrijf, Synchroon, Van Wijnen, PRICE
Partner(s):
Copper8
Completion:
25 June 2026

Data beschikbaar voor download worden vrijgegeven onder CC BY-SA 4.0
Last update:
4 June 2025

In ons nieuwste onderzoek verbreden we het perspectief op duurzaam bouwen. Waar de focus nu ligt op de impact van bouwmaterialen op klimaatverandering, kijken wij naar de natuurrisico's van bouwmaterialen. We bieden aanbevelingen voor natuurinclusieve toeleveringsketens.

De natuur staat wereldwijd onder druk. Zeven van de negen planetaire grenzen zijn inmiddels overschreden. Naast klimaatverandering, is ook het verlies van biodiversiteit een bedreiging  voor gezond en veilig menselijk leven. Steeds meer partijen willen daarom  ‘bouwen binnen planetaire grenzen’. 

Aanbevelingen 

Voor iedereen in de sector is het rapport relevant. We doen aanbevelingen voor sectorbrede en materiaalspecifieke oplossingsrichtingen. De sectorbrede oplossingsrichtingen zijn:

  • Gebruik minder primair materiaal, van planvorming tot en met uitvoering
  • Zet in op versnelde CO2-reductie, verlaagt voor beton-, staal- en asfalt
  • Zorg voor verantwoorde herkomst, voor onder andere zand, grind, erts en hout

Belangrijkste conclusies

De productie van bouwmaterialen zorgt in veel gevallen voor een grotere milieu-impact dan de winning van grondstoffen. Winning en verbranding van fossiele brandstoffen voor productieprocessen is hier een belangrijke oorzaak van.

De milieu-impact en natuurrisico’s van abiotische materialen (beton, staal, asfalt) zijn anders dan van biotische materialen (hout). Waar abiotische grondstoffen zorgen voor milieu-impact door energie-intensieve productieprocessen, hebben biotische grondstoffen land nodig om te groeien.

De belangrijkste natuurrisico’s per materiaal zijn de volgende:

  • Voor beton zijn er hoge natuurrisico’s bij de winning van zand en grind (o.a. in Limburg, Duitsland) door watergebruik en biochemische vervuiling op locaties met bestaande watertekorten en een hoge stikstofconcentratie. 
  • Voor asfalt spelen dezelfde risico’s bij watergebruik en biochemische vervuiling bij zand- en steenslagwinning. 
  • Voor staal zijn er hoge natuurrisico’s bij ijzererts- en nikkelwinning in onder andere Brazilië en Indonesië, door landgebruik en de hoge lokale ecologische intactheid. 
  • Voor hout zijn er hoge natuurrisico’s bij de oogst van tropisch hout, onder meer door de vele bedreigde soorten in tropische bossen op locaties waar het hout wordt geoogst.

Vernieuwende methode

De adviezen zijn gebaseerd op een uitgebreid onderzoek naar de natuurrisico’s bij de winning van grondstoffen voor bouwmaterialen Het biedt voor de winningslocaties inzicht in de milieu-impact en natuurrisico's. Het is gebaseerd op de methodologie van Science-based Targets for Nature (SBTN).

The team

Harmen Heida

Adviseur duurzaamheid

Job Papineau Salm

Adviseur duurzaamheid

Lander de Visscher

Data Engineer